14 Nisan 2010 Çarşamba

Einstein Ataturk'ün arkadaşı çıktı

http://webtv.hurriyet.com.tr/category.aspx?cid=2&vid=5542&bid=1&hid=14409969

1949 kasımında amerikada princetonüniversitesinde öğrenimini sürdüren münir ürgül ile yüzyılın büyük dahisi fizik bilgini einstein arasında üniversite koridorlarında tesadüf ama oldukça manidar bir sohbet geçer. ürgül ün türk olduğunu öğrenen albert einstein atatürk'ü kast ederek biliyormusun der; dünyanın en büyük liderine sahipsiniz, ürgül dahinin bu sözlerinden gurur duyar. sohbetin sonunda einstein şok sayılabilecek bir durumu daha hatırlatır;

atatürk 1930 larda türkiye deki üniversitelerde ders vermem için davet etmişti, ama olmadı. ürgül buna üzülür ama gerçek daha sonra başbakanlık arşivlerinden tesadüfen bulunan bir belgeyle aydınlanır. şöyle ki;

1930 larda yahudi nüfusunu koruma birliği şeref başkanı sıfatıyla einstein ekselansları hitabıyla ata'ya bir mektup yollamıştır. bu mektupta almanyada nazi çizmesi altında tedirgin olan kapana kısılan 40 kadar bilim adamının hiçbir ücret talep etmeksizin türkiye de ders verebileceğini yazmıştır. ve hayrettirki yüzyılın başından beri dünyanın kafasını teorileriyle karıştıran kimilerinin dahi kimilerinin şeytan diye tanımladığı fotoğrafları insanda gülme isteği uyandıran albert einsteinin bu mektubu dönemin başbakanı ismet inönü nün önüne gelmiş, ismet paşa mektubu eğitim bakanına havale etmiş, ardından mektubun üzerine teklif şartlara uygun değildir, kanunlarımız müsait değildir notu düşülmüştür. ama bu notun düşülmesine rağmen o tarihte yahudi bilim adamları türkiyede ders vermiştir.

durum sonradan anlaşılmıştır, 1933 de üniversite reformu üzerinde çalışmalar yapan atatürk'ün devreye girmesiyle yani mektuptan haberdar olmasıyla söz konusu bilim adamları ankara ve istanbulüniversitelerine gelmişlerdir. işte einstein a davette tam bu dönemde yapılır.

evet davete bizzat katılmasada meslektaşlarını gönderen einstien, sadece 40 bilim adamının değil türkiyeninde bir nebze kaderini değiştirmiştir.

firefox ziyaret edilen siteleri silme

Mozilla firefox kullanıyorsanız daha önce dolaştığınız web sitelerini silmek ve sizin bilgisayarınızdan daha önce hangi sitelerin ziyaret edildiğinin bilinmesini istemiyorsanız Firfox menüsünden Araçlar -> Yakın geçmişi temizle -> Herşey i seçip Şimdi Temizle butonuna basın.

12 Nisan 2010 Pazartesi

Açık öğretim çıkmış sorular

Açık Öğretim Fakültesi çıkmış sorularını aof-sorulari.blogspot.com adresinden indirebilirsiniz.

Hangi taşınabilir disk satın alınmali

Piyasa da envai çeşit harici disk bulunmakta. Bunlardan en çok göze çarpan iki marka Seagate ve Western Digital markaları. İncirli ve Cevizlibağ da bulunan iki elektronik alışveriş merkezi arasında yaptığım kıyaslama da Cevizlibağ da ki Vatan Bilgisayar'ın daha hesaplı olduğunu gördüm ve 185 TL'ye 500 GB Western Digital marka harici harddisk aldım. Ürünün tek bir dezavantajı var eğer siyah renk alırsanız kiri tozu çok belli ediyor onun dışında veri aktarım hızı boyutu tatmin edici düzeyde. 195 TL ye de Seagate markalı olanı vardı ama daha büyüktü fiziksel olarak. Ayrıca yanında taşıma kılıfınıda hediye ettiler. Şu an bu yazıyı yazdığım Packard Bell marka diz üstü bilgisayarımı da Vatan'dan almıştım ve gayet memnunum. Eğer Worldcard'ınız var ise 5 taksite %12 indirim yapıyorlar.

Kontör devri kapandı

Bilgi Teknolojileri Kurumu aldığı karar ile cep telefonu operatörleri 1 Nisan 2010 tarihinden itibaren kontor yerine kuruş satacaklar. Bu sayede bütün aboneler her konuşmasının ne kadara mal olduğunu kolayca bilebilecek. Ayrıca her görüşme sonunda operatörler müşterilerine o aramanın ne kadara geldiğini bilgilendirme mesajı ile bildirecekler.

22 Kasım 2008 Cumartesi

Elektrik enerijisi depolama

Kondansatörler plakaları arasındaki yalıtkanın dielektrik katsayısına bağlı olarak değeri değişen elektrik yükünü depo edebilir ve bu özelliği ile küçük bir pile benzetilebilir. Kondansatöre bir DC kaynak bağlandığı zaman, kısa sürede yükü depolar ve dolar. Bu şekilde devreden ayrılan bir kondansatör yüklüdür ve plakaları arasında bir gerilim değeri okunur. İçindeki yükü ise kendisine bağlanan direnç değerine göre belli bir sürede boşaltır. Piller kimyasal maddelerden üretildiğinden yük üretimi yapar ve daha uzun süre dayanırlar. Kondansatörler ise devreye bağlandığı zaman kısa süre içinde yüklerini tüketirler, çünkü içlerindeki yük pile göre hem azdır hem de yeni yük üretimi yapamaz. Kondansatöre kısa devre yapıldığında bu yükün kıvılcım çıkartacak derecede hızlı aktığı görülür. Hem enerjiyi depolama hem de yükü aniden devreye sokma özelliklerinden dolayı, kaynağın devre dışı kalacağı durumlarda ve ani yük akışına ihtiyaç olan alanlarda kondansatörler kullanılabilir.

Fotoğraf makinesi flaşlarının çalışması için enerji depolayan araçlar kondansatörlerdir. Flaş, fotoğraf çekimi için ışığın yetersiz olduğu mekanlarda ortamın aydınlatılması için kullanılır. Fotoğrafın çekilmesi için mekanın sürekli aydınlık olması gerekmemekte, tam çekim anında sağlanan yüksek aydınlık düzeyi çekim için yeterli olmaktadır. Bu sebeple flaşa bağlanmış olan kondansatör çekim anında devreye sokulur ve depolanmış yüksek enerji bir anda boşaltılır, böylece anlık olarak yüksek aydınlık elde edilmiş olur. Kondansatörde depolanan elektrik enerjisinin çoğu ışık enerjisine bir kısmı da ısı enerjisine dönüşür, ancak flaş patladıktan sonra elle temasla flaşın ne kadar ısındığına bakılıp, depolanan enerjinin ne kadar büyük olduğu anlaşılabilir. Flaşın anlık olarak biriktirilen tüm enerjiyi harcaması kondansatör sayesinde olmaktadır. Kondansatörün aniden boşalması flaş ışığının parlak olmasını sağlar. Bundan dolayı flaşlar uzun süreli yanıp, lamba olarak kullanılamazlar, çünkü sadece bir anlık parlamaları için bile ihtiyaçları olan enerji yeterince yüksektir, dolayısıyla lamba olarak kullanılmaları çok daha yüksek enerji gerektireceğinden imkansızdır.

Kondansatörler, elektronik alet herhangi bir sebeple kaynaktan ayrılırsa aletin bir süre daha işlev görmesini sağlamakta da kullanılır. Bunlara örnek olarak hoparlörler verilebilir. Dinlenilen sesin önemli olabileceği düşüncesiyle hoparlörlerde bulunan kondansatörler, kaynak gerilimi kesildiği zaman birkaç saniyeliğine de olsa höparlörün çalışmasını ve ses kaybı olmamasını sağlarlar. Hoparlörün çalıştığı süre boyunca depolanan kondansatör, kaynağın kesintiye uğramasının ardından depoladığı yükü hoparlöre verir ve böylece ses bir süreliğine kesilmez. Fişten çekilen hoparlörden hala ses gelmesinin nedeni budur. Ayrıca sesin birden değil de azalarak kesilmesi de yine kondansatörün karakteristiğine uygundur. Çünkü kondansatörün önünde bir yük varken deşarj olma grafiği doğal logaritmik şekildedir ve gittikçe sönen bir eğriye sahiptir. Bu kullanım şekli daha da genişletilebilir, farklı farklı kullanım alanları bulunabilir. Hoparlör sadece akılda daha iyi canlanabilmesi için bir örnektir.

Bazı elektronik aletler ise hafızalarını korumak için kondansatörleri kullanırlar. Kondansatör, kendisini besleyen kaynak tükendiği zaman hafızasındaki bilgiyi kaybeden elektronik aletler için geçici de olsa çözüm oluşturur. Dijital kol saatleri, bazı bilgisayar parçaları, cep telefonları bu tür aletlere örnek olarak verilebilir. Dijital saatler ve cep telefonlarında bulunan kondansatör, aletlerin pilleri tükendiği zaman devreye girerler ve özellikle saat bilgisinin ve bazı önemli bilgilerin kaybolmaması için yüklerini harcarlar. Ancak bu tabii ki yeni pil tedarik edilene ya da kaynak yeniden bağlanana kadar belli bir sürede geçerlidir. Çünkü kondansatör belli bir süre sonra yeniden depolanmadığından boşalacaktır. Bazı cep telefonlarının pillerinin birkaç saniyeliğine çıkarılıp geri takıldığında açılışta saati hatırlaması, daha uzun süreli pilsiz bırakmada ise açılışta saati yeniden sormasının sebebi de budur. Çünkü kondansatör o hafızayı sadece birkaç saniyeliğine tutacak şekilde tasarlanmıştır.

Kondansatör ani yük boşalmaları yapabildiğinden laboratuvar ortamında deney ve yapay yıldırım oluşturma amacıyla da kullanılır. Bir yapay yıldırımda aktarılan yük miktarı ve oluşan gerilim o kadar büyüktür ki, bu yükü depolamak için metrelerce uzunlukta büyük kondansatör blokları ve bu kondansatörleri doldurmak için dakikalar gerekmektedir. Depolanan enerji bir anda kısa devre edilir ve bir noktaya hedeflendirilir, böylece yapay bir yıldırım oluşturulabilir.

Yapay Zeka

"Yapay zekâ" kavramının geçmişi çağdaş bilgisayar bilimi kadar eskidir.Fikir babası, "Makineler düşünebilir mi ?" teorisini ortaya atarak Makine Zekâsını tartışmaya açan Alan Mathison Turing'dir.1943 yılın da 2. dünya savaşı sırasında Kripto Analizi gereksinimleri ile üretilen elektromekanik cihazlar sayesinde bilgisayar bilimi ve yapay zekâ kavramları doğmuştur.

Alan Turing, Nazi'lerin Enigma makinesinin şifre algoritmasını çözmeye çalışan matematikçilerin en ünlenmiş olanlarından biriydi. İngiltere, Bletchley Park'ta şifre çözme amacı ile başlatılan çalışmalar, Turing'in prensiplerini oluşturduğu bilgisayar prototipleri olan Heath Robinson, bombe ve Colossus bilgisayarları, Boole cebirine dayanan veri işleme mantığı ile Makine Zekâsı kavramının oluşmasına sebep olmuştu.

Modern bilgisayarın atası olan bu makineler ve programlama mantıkları aslında insan zekâsından ilham almışlardı. Ancak sonraları, modern bilgisayarlarımız daha çok uzman sistemler diyebileceğimiz programlar ile gündelik hayatımızın sorunlarını çözmeye yönelik kullanım alanlarında daha çok yaygınlaştılar. 1970'li yıllarda büyük bilgisayar üreticileri olan Microsoft, Apple, Xerox, IBM gibi şirketler kişisel bilgisayar (PC Personal Computer) modeli ile bilgisayarı popüler hale getirdiler ve yaygınlaştırdılar. Yapay zekâ çalışmaları ise daha dar bir araştırma çevresi tarafından geliştirilmeye devam etti.

Bu gün, bu çalışmaları teşvik etmek amacı ile Alan Turing'in adıyla anılan Turing Testi ABD'de Loebner ödülleri adı altında Makine Zekâsına sahip yazılımların üzerinde uygulanarak başarılı olan yazılımlara ödüller dağıtılmaktadır.

Testin içeriği kısaca şöyledir: birbirini tanımayan birkaç insandan oluşan bir denek grubu birbirleri ile ve bir yapay zekâ diyalog sistemi ile geçerli bir süre sohbet etmektedirler. Birbirlerini yüz yüze görmeden yazışma yolu ile yapılan bu sohbet sonunda deneklere sorulan sorular ile hangi deneğin insan hangisinin makine zekâsı olduğunu saptamaları istenir. İlginçtir ki,şimdiye kadar yapılan testlerin bir kısmında makine zekâsı insan zannedilirken gerçek insanlar makine zannedilmiştir.

Loebner Ödülünü kazanan Yapay Zekâ Diyalog sistemlerinin yeryüzündeki en bilinen örneklerinden biri [http://www.alicebot.org/ A.L.I.C.E|'dir.Carnegie üniversitesinden Dr.Richard Wallace tarafından yazılmıştır.Bu ve benzeri yazılımlarının eleştiri toplamalarının nedeni, testin ölçümlediği kriterlerin konuşmaya dayalı olmasından dolayı programların ağırlıklı olarak diyalog sistemi (chatbot) olmalarıdır.

Türkiye'de de makine zekâsı çalışmaları yapılmaktadır. Bu çalışmalar doğal dil işleme, uzman sistemler ve yapay sinir ağları alanlarında Üniversiteler bünyesinde ve bağımsız olarak sürdürülmektedir.Bunlardan biri, D.U.Y.G.U. - Dil Uzam Yapay Gerçek Uslamlayıcı'dır.